بررسی رابطه بین ارگونومی محیط کار و استرس شغلی کارکنان

عدم توجه به اصول ارگونومی و رعایت نکردن آنها در محیط کار، هزینه های بسیار زیادی را هم برای کارفرما و هم برای کارکنان بدنبال خواهد داشت. و موجب کاهش کارآیی و افزایش استرس کارکنان نیز می گردد. در صورتیکه فناوری ارگونومی بدرستی بکار گرفته شود می تواند موجب حذف یا کاهش صدمات و مشکلات بهداشت و ایمنی شغلی در محیط کار و افزایش کارآیی گردد. با وجود این در طراحی کار توجه کافی بدانها صورت نمی گیرد. هدف اصلی این مطالعه بررسی نقش ارگونومی و ارتباط آن با استرس شغلی کارکنان می باشد . نتایج حاصل از این مطالعه بیان داشت که بین ارگونومی محیط کار و استرس شغلی رابطه معنی داری وجود دارد (۰۵/۰p≤). بین فیزیولوژی کار و روانشناسی مهندسی با استرس شغلی رابطه معنی دارد (۰۵/۰p≤) ولی بین بیومکانیک و آنتروپومتری با استرس شغلی رابطه معنی داری یافت نشد (۰۵/۰p≥). در این مقاله ابتدا خلاصه ای از ادبیات تحقیق شامل: تعاریف ، شاخه ها، اهداف ارگونومی ، استرس، عوامل استرس زا، و پیامدهای استرس بیان می شود. در ادامه فرضیه ها، روش انجام تحقیق، نحوه تجزیه و تحلیل، آزمونهای مورد استفاده، جمع بندی و ملاحظات تحقیق ارائه شده است.

نحوه رسيدن به محل كار به نرخ چاقي

تحقيق جالب در مورد نحوه رسيدن به محل كار به نرخ چاقي كه عنوان اصلي آن «رانندگي دليل چاقي شماست» است و براي ايالت هاي مختلف آمريكا انجام شده است. براي ديدن تصوير در اندازه واقعي بر روي آن كليك كنيد.

قانون مورفي در مهندسي ايمني

به راستي كه ديكته نانوشته، غلط ندارد. عليرغم تمام سعي و تلاشي كه انسانها جهت جلوگيري از وقايع ناخواسته ناشي از خطاها و عدم آگاهيها انجام مي دهند، مع‌الوصف حادثه ها قطعه رخ مي دهند.
قانون مورفي بر اين باور است كه «هر اشتباهي، ممكن است بوجود آيد» اين قانون به نام يك مهندس نيروي هوايي آموريكا به نام سروان اد مورفي (Ed Murphy) و همكارش نسبت داده شده است كه در سال 1949 آزمايشات سوانح هوايي را بررسي مي كردند. آنها به دنبال يافتن عقربه اي فرسوده كه به اشتباه چندين سيم را به هم مرتبط مي كرد، بودند كه در اين جريان، سروان مورفي اعلام داشت «اگر هيچ راهي براي اشتباه و خطاي يك تكنسين نباشد، با اين همه امكان ايجاد خطا وجود دارد».
سروان مورفي و همكارش موفق به ارائه گزارش بسيار جالبي در خصوص ايمني شدند. در خلال چندين سال كه آنها در تلاشي مشترك تحقيقاتي را بر روي سوانح هوايي انجام مي دادند، آنان به نتايجي رسيدند كه آنرا قانون مورفي ناميدند. وقتي كه در جريان يك كنفرانس مطبوعاتي، سرهنگ استپ (Stapp) به عنوان مدير پروژه «قانون مورفي» را اعلام كرد اين قانون به سرعت بر سر زبانها افتاد.
تغييرات و پيامدهاي آن توسط افرادي كه اين قانون را در محيط هاي متفاوت ديگري تجربه كرده بودند به اين قانون اضافه شد. در اين ارتباط چند اصل قابل اجرا را براي مهندسي ايمني ذكر مي كنيم.
در اجراي برنامه هاي پيشگيري «قانون مورفي» اهدافي وجود دارد كه معمولا در مهندسي ايمني دنبال مي شود. هدف تمام مهندساني كه در توليد محصولات، تجهيزات، فرآيندها و محيط كار دخالت دارند كاهش خطرات است. با برنامه ريزي، طراحي و تحليل فرآيندها مي توان عواملي كه باعث وقوع حوادث مي شوند را كاهش داده يا از ميان برداشت.

• اتومبيل سواري و كاميون كه در يك جاده كفي عريض به سمت همديگر در حال نزديك شده هستند، در يك پل كم عرض به همديگر مي رسند.
• اكثر پروژه ها به دست سومي (ناظر) نياز دارند.
• بازنگري، دانشي است دقيق.
• تنها خداست كه مي تواند، انتخابي تصادفي داشته باشد.
• وقتي همه تلاشها همراه با خطاست، دستورالعملها را بخوانيد.
• هر سيستمي كه به قابليت اعتماد به نفس انسان وابسته است، غير قابل اعتماد است.
• اگر سيستمي در يك آزمايش كامل و دقيق عمل كرد، تمام سيستم هاي بعدي نقص فني دارند.
• در تمام محاسبات ممكن است هر اشتباهي رفته رفته شكل بگيرد. و همه اشتباهات در مسير بيشترين خسارتها پيش مي روند.
• يك مدار ناايمن ساير قسمت ها را از كار مي اندازد.
• نقص فني هرگز معلوم نمي شود مگر آنكه بازرسي نهايي آن محصول صورت پذيرد.

منبع: كتاب ايمني و بهداشت براي مهندسين

نقش محیط کار در سلامت کارکنان

روزنامه مردم سالاری:

پاسی از شب گذشته و پدر خانواده خسته، تازه از سر کار برگشته و به علت کار سخت روزانه، گویی تمام توان خود را از دست داده که حتی توانایی صحبت کردن با اعضای خانواده خود را ندارد. وقتی به چهره معصوم کودکش که به امید دیدن پدر روی مبل به خواب رفته می نگرد، به یاد می آورد که مدتهاست که کودکش را صبح ها و شب ها تنها درخواب می بیند. به خود می نگرد که مدتهاست که رنگ آرامش را ندیده، چراکه شبها دیر به بستر رفته و با استرسی همیشگی که برایش عادت شده از خواب برمی خیزد به طوری که داشتن یک خواب شیرین برایش رویا شده و با مفاهیمی چون آرامش و رفاه تاحدودی بیگانه شده است. لذا شاید به هین علت باشد که امروزه در کشورهای در حال توسعه، بهداشت و رفاه خانواده در گرو سلامتی و بهره وری نیروی کار آن بوده به نحوی که در صورت فقدان امنیت اجتماعی و پایین بودن سطح بهداشت و کاهش توان کاری این عضو کلیدی، بحران شدیدی در خانواده به وجود می آید که به طور غیر مستقیم سلامت، رفاه و اقتصاد جوامع را تحت تاثیر قرار می دهد.

محیط کار از آن دسته مکان هایی است که فرد بخش زیادی از وقت خود را در آن سپری می کند. بر این اساس عوامل موجود در محیط کار نیز عملکرد فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین چالش بهره وری و کارایی در محیط های کاری از آن دسته موضوعاتی است که محیط کاری را تحت تاثیر قرار داده و مهم تر از آن نیروی کار را متاثر می سازد.

عوامل متعددی وجود دارند که در محیط کار بر سلامت افراد تاثیرگذار است. به عنوان مثال برخی مشاغل در محیط باز و برخی دیگر در مکان های بسته قرار دارند. میزان روشنایی در محیط بسته بسیار حائز اهمیت است. کمی و زیادی نور می تواند تاثیرات متضادی بر نیروی کار داشته باشد. برخی تاثیرات نوری بر بینایی و برخی دیگر بر مسایل روانی تاثیرگذار است. کار در محیط بسته کم نور و همچنین در فضای پر نور اغلب موجب خستگی و تحریک پذیری فرد است. افرادی که در چنین محیط هایی فعالیت می کنند بازده مناسبی نخواهند داشت و اغلب ویژگی های منفی روانی از خود نشان می دهند. صوت نیز مانند نور تاثیر بسزایی در روح و روان افراد دارد و همچنین باعث ایجاد اضطراب، پرخاشگری، بی اعتمادی و تحریک پذیری در افراد می شود. کار در محیطی بسیار سرد یا گرم نیز در دیگر مشکلات در محیط کار است.

مشکلاتی از جمله درد مفاصل، پایین آمدن سطح مقاومت بدن، سرماخوردگی و…

از طرف دیگر عوامل متعدد دیگری وجود دارند که در محیط کار بر سلامت افراد موثر هستند. از جمله رنگها، با تاثیری که بر روحیه و شرایط روانی فرد می گذارند. به عنوان یک عامل محرک یا کسالت آور عمل می کنند. رنگ محیط کار علاوه بر تناسب آن با نوع کار باید با شرایط روانی افراد نیز سازگاری خوبی داشته باشد. تاثیر آلودگی داخلی محیط کار و بهداشت محیط کار نیز که کاملا روشن و واضح است. تراکم کار، ساعات کار و زمان کار عوامل مهم دیگری هستند. تراکم زیاد کاری، انجام کار در ساعات نامناسب که با خستگی و ضعف جسمی و روانی برای فرد همراه هستند، با تداوم در طول زمان سلامت جسمی و روانی فرد را تهدید خواهند کرد. عوامل مربوط به مسائل ارتباطی از عوامل مهم دیگری هستند که بر روی فرد اعم از سلامت یا عملکرد او در محیط کار تاثیر می گذارند. نوع ارتباطات موجود در محیط کار ، نفوذ و اعمال قدرت مدیر، شیوه ارتباطی و شخصیت و اهداف او نقش مهمی در بهداشت روانی فرد و میزان خشنودی او از محیط کار دارند.

بدون شک سلامت روان نقش مهمی در تضمین پویایی و کارآمدی هر جامعه ایفا می کند و یکی از محورهای ارزیابی سلامت جوامع را، بررسی میزان بهداشت روانی افراد آن جامعه نشان می دهد. کما اینکه امروزه سلامت روان انسان ها در میان جوامع از اهمیت به سزایی برخوردار است و تقریبا در همه کشورها اقدامات وسیعی صورت گرفته تا سیاست های مربوط به بهداشت روانی و پیش بینی بیماری های روانی را سازمان دهند. این سیاست ها که می تواند ارزش های انسانی و اقتصادی بسیار بالایی داشته باشند، ایجاب می کنند که قبل از هر چیز نیازهای بهداشت روانی شناخته شوند.

نقش مدیر به عنوان تامین کننده بهداشت روانی در محیط کار بسیار مهم است. بدیهی است که در این نقش از مدیر انتظار می رود تا با کسب مهارت های شناختی، عاطفی و رفتاری خاص، در ارتباط با کارکنان زیرنظر خود برای افزایش بهداشت روانی محیط کار تلاش کند. در اینجا باید یادآور شد که هدف از ارایه نقش های نوین مدیریتی، کمک به توسعه راه هایی است که رسیدن به اهداف سازمان را تسهیل می کند. بهداشت روانی کارکنان و ارتباط آن با شیوه های مدیریت در سازمان، مساله ای است که بارها در مطالعات گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داده که مدیران و سرپرستانی که در برخورد با کارکنان خود از روش های علمی استفاده می کنند نه تنها باعث می شوند کارکنانشان کمتر دچار فشار روانی شوند، بلکه ارتباط دوسویه خوبی را برقرار می سازند. جالب آنکه برخورد مدیرانی که عامل بالقوه ای برای برهم زدن فشار روانی شغلی شناخته شده ممکن است سایر مدیران یا سرپرستان را نیز درگیر و دچار فشار روانی کند.

لذا در پایان باید گفت کسب اطلاعات لازم در مورد مشکلات مربوط به سلامت روانی و بهزیستی کارکنان و چگونگی رسیدن به راه حل آن موضوع عمده سوال بسیاری از کارکنان است. بدیهی است مشکلات فراوان و پیچیده تر سازمان دارای دلایلی گسترده تر است که منجر به سایر تاثیرات نامطلوب و پیامدهای شدید می شود. امروزه پیشگیری از مشکلات به وسیله افزایش بهزیستی و سلامت محیط کار، بر درمان ترجیح داده می شود. درست مثل آنکه تلاش برای دستیابی به نتایج مثبت بر نتایج منفی غلبه می کند. به وضوح صرف هزینه و تلاش برای به حداکثر رساندن اثر بخشی، نشاط و رشد باعث پیشگیری از مواجه شدن با انواع مشکلات می شود. به کارگیری فنون و استراتژی های مدیریت منابع انسانی و عملکرد موثر سازمان، کاهش مشکلات ناشی از پدیده استرس و دوام طولانی تر مدیریت است. از طرف دیگر بهزیستی و سلامت کارکنان به میزان قابل توجهی، بستگی به رفتار مدیران آنها دارد. مدیران باید هنجارهای اخلاقی معینی مثل حس سلوک، عدالت، صداقت و احترام را مدنظر قرار دهند. رفتار مدیر در سازمان می تواند الگوی مناسبی برای یادگیری چگونگی رفتار مناسب در سازمان باشد.

اول ایمنی، دوم کار

روزنامه جام‌جم:

امسال شعار روز جهانی ایمنی و سلامت شغلی با توجه به ظهور خطرات جدید، نیازمند الگوهای جدید پیشگیری برای دنیای در حال تغییر کار تعریف شده است.

دهه‌های اخیر پیشرفت‌های بسیاری در محیط‌های کار رخ داده است. اثرات این تغییرات روی موضوع ایمنی و بهداشت اهمیت زیادی دارد. در بعضی موارد خطرهای گذشته کاهش پیدا کرده یا حذف شده‌اند، برای مثال خودکار شدن ماشین آلات و دستگاه‌ها، اما فناوری‌‌های جدید خطر‌های جدیدی ایجاد می‌کنند.

این تغییرات منجربه خطرات تازه‌ای می‌شود که قبلا در محیط‌های کار کمتر مشاهده یا این‌که کمتر به آنها توجه می‌شد.

بررسی ‌خطر‌های جدید و نو ظهور در دنیای امروزه کاری در این چند ساله مورد توجه قرار گرفته است. خطرهای جدید شغلی ممکن است به دلیل نوآوری، ابداعات فنی، تکنیکی و تغییر اجتماعی و سازمانی ایجاد شوند مانند فناوری‌های جدید و فرآیندهای تولیدی، نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی یا شرایط کاری جدید و البته شیوه‌های جدید اشتغال مانند خود اشتغالی ، قراردادهای موقت، پایین آمدن سن اشتغال ، اشتغال زنان.

در حالی که فناوری‌های جدید و استفاده از آنها در صنعت پیش از این‌که درک مناسبی از اثرات فناوری‌‌های جدید روی موضوع ایمنی و بهداشت داشته باشیم به عنوان یک مساله نگران‌کننده قلمداد می‌شود.

● نانوتکنولوژی، نوآور و جدید

تخمین زده شده که در سال ۲۰۲۰ پایه و اساس تقریبا ۲۰ درصد کالاهای تولید شده در جهان استفاده از فناوری نانو است. اما این فناوری جدید و خطر‌های مربوط به آن و همچنین استفاده از مواد نانویی و خطر‌هایش ناشناخته هستند. چون اطلاعات اندکی در مورد اثرات بهداشتی و محیط زیستی این فناوری وجود دارد به طبع احتمال این‌که کارگران دچار مشکلات ناشناخته بهداشتی شوند نیز هست.

● خطرات بیولوژیکی و بیوتکنولوژی

خطرات این فناوری به دلیل جدید بودن‌شان می‌تواند کارگران مشغول در این صنعت را تحت تاثیر قرار دهد. خطرات بیولوژیکی در سال‌های اخیر خیلی مورد توجه قرار گرفته است. طبیعتا برای کارکنانی که با خطرات بیولوژیکی در تماس هستند (بیش از ۳۵ میلیون کارگر در سراسر جهان) این مشکلات اهمیت خاصی بر سلامت آنها دارد.

● خطرات مواد شیمیایی

استفاده از ترکیبات آلرژیک، حساسیت‌زا، سرطان‌زا و موتاژنیک موضوعی است که امروزه نگرانی‌های زیادی در مورد آنها وجود دارد. تعداد زیادی از حشره‌کش‌ها می‌توانند منجر به سرطان و مشکلات عصبی شوند. در کشورهای در حال توسعه درخصوص حشره‌کش‌ها کنترل ضعیفی وجود دارد. سرب، جیوه و دیگر فلزات سنگین نیز جزو دسته خطراتی هستند که توجه جدی نیاز دارند.

● تغییر شیوه‌های استخدامی و اشتغال

شیوه‌های اشتغال و کار در دهه‌های اخیر دچار تغییر و تحول شده که به دنبال آن خطرات جدی در محیط کار به وجود آمده است. کوچک شدن محیط‌های کاری، موضوع قراردادهای کار، کاهش سن اشتغال و اشتغال زنان جزو تغییر و تحولاتی است که در محیط‌های کاری رخ داده است که طبیعتا تاثیرات اجتناب‌ناپذیری روی شرایط کار و سلامت افراد شاغل دارد. این موضوع همچنین موجب افزایش استرس‌های شغلی و بیماری‌های روانی شده است که با توجه به رکود اقتصادی، تاثیر این شرایط بر افراد شاغل شدیدتر است. همچنین به دلیل رکود اقتصادی، افراد مجبور به تحمل شرایط و موقعیت‌هایی هستند که از لحاظ ایمنی و بهداشت مناسب نیستند.

در سال‌های اخیر تغییرات قابل توجهی در سن و جنس افراد شاغل رخ داده است. برای مثال در کشورهای در حال توسعه زنان مجبور به انجام کارهایی با درآمد ناکافی و شرایط نامطلوب هستند که منجر به در معرض قرار گرفتن این قشر از جامعه با خطرات جدیدی می‌شود.

● شرایط کاری جوانان

کارگران جوان به دلیل ناتوانی جسمی، فیزیولوژیکی و مهارت اندک در مورد خطرات جدید و تازه‌ای که در محیط‌های کاری وجود دارد، اطلاعات کافی ندارند.

شواهدی از کاهش شیوع مرگ و میرهای شغلی در کشورهای توسعه یافته گزارش شده، اما در کشورهای در حال توسعه این گزارش‌ها متفاوت است. به دلیل گسترش فعالیت‌های صنعتی بدون توجه به مسائل ایمنی و بهداشت در این کشورها حوادث حین کار و بیماری‌های شغلی افزایش شدیدی داشته است. با وجود تغییر و تحولات بسیاری که در محیط‌های کاری ما به دنبال شرایط جدید ایجاد شده، نیاز است شیوه‌های پیشگیری از این خطرات جدید نیز شناسایی شوند تا بتوان از وقوع این خطرات در محیط‌های کار جلوگیری کرد. راهکارهایی که برای کشور ما در این زمینه می‌توانند به کار گرفته شوند عبارتند از:

ـ ایجاد کمیته‌ای تخصصی در وزارت کار و وزارت بهداشت به منظور شناسایی ریسک‌های جدید موجود در محیط‌های کاری

ـ تدوین الزامات قانونی برای مراجعی که با فناوری نانو و بیوتکنولوژی سر و کار دارند به منظور شناسایی و کنترل خطرات ایمنی و بهداشت این فناوری‌های جدید

ـ اصلاح و به روز کردن آیین نامه‌های مربوط به مواد شیمیایی و تاکید بر خطرات جدیدی از مواد شیمیایی که تاکنون مدنظر قرار نگرفته‌اند به منظور کاهش ریسک مواجهه کارگران با این مواد

ـ اصلاح شیوه‌های اشتغال کارگران اعم از نوع قراردادها و محیط‌های کاری به نحوی که بتوان از این طریق استرس شغلی و فشارهای روانی کارگران شاغل در صنایع را کاهش داد.

ـ توجه ویژه به قشر زنان شاغل در صنعت و تدوین آیین نامه‌هایی برای بهبود شرایط اشتغال زنان.

دو فايل pdf با موضوع سيستم های هوشمند ايمنی (SIS)

دو فايل با موضوعيت سيستم های هوشمند ايمنی (SIS)

برای دانلود از لينك های زير استفاده كنيد. حجم فايل ها، مجموعا حدودا 1.1 مگابايت است.

دانلود PLCs in the 21st Century
دانلود Integrating Machine Safety for OEMs and Manufacturers

دانلود Pdf ای در مورد گرمايش زمين

پی دی افی در مورد Global Warming يا همان گرمايش زمين

برای دانلود بر روی تصوير زير كليك كنيد. حجم فايل حدودا 6 مگابايت است.