مديريت و ارزيابي ريسك – قسمت هفتم

در اين قسمت به توضيح مراحل آكادمي ملي علوم آمريكا براي تكميل ارزيابي خطرات شيميايي كه در قسمت قبل گفته شد مي پردازيم:

1- شناسايي خطر
شناسايي خطر و روش‌هاي مورد استفاده براي آن قبلا توضيح داده شد. شناسايي خطر ممكن است از نتايج ارزيابي مهندسي نقص‌ها كه عبارت است از ارزشيابي ميزان كارايي يا قابليت اعتماد بخش‌هاي يك كارخانه كه نمونه آن تجزيه و تحليل درخت خطا مي‌باشد، حاصل گردد و همچنين مي‌توان از روش‌هاي ديگري از قبيل ارزيابي مهندسي نقص نيز خطرات را شناسايي نمود.

2 – ارزيابي دز-پاسخ
در مواردي كه آلودگي‌هاي شيميايي وجود داشته باشد، ارزيابي دز-پاسخ ارتباط كيفي بين مقدار تماس با ماده سمي و ميزان آسيب يا بيماري را توضيح مي‌دهد. البته لازم است قبل از اينكه اثرات ماده شيميايي تشخيص داده شود خطرات آن شناسايي گردد. از ارزيابي دز-پاسخ ممكن است معادله خطي رابطه تماس يا دز-پاسخ با بيماري را تعيين نمود. معادلات ممكن است از آناليز رگرسيون اطلاعات دز-پاسخ حاصل شود.

3- ارزيابي مقدار تماس
در ارزيابي مقدار تماس، نوع و تعداد جمعيت در معرض با يك عامل و مقدار آلاينده و طول مدت تماس توضيح داده شده و تماس در گذشته، حال و آينده مورد مطالعه مي‌باشد. در ارزيابي تماس ممكن است مقدار آلودگي هوا، آب يا غذا و همچنين ميزان شيوع يك عارضه معين را مورد بررسي قرار داد.

4- توصيف خصوصيات خطر
اگر افراد اثرات تماس را تجربه كنند از جمع آوري اطلاعات و آناليز آنها خصوصيات ريسك تعيين خواهد شد. خصوصيات ريسك شامل برآورد و تعيين عوامل نا‌مشخصي است كه مربوط به پروسه مورد نظري بوده كه آناليز ريسك بر روي آن انجام مي‌شود.

موارد كاربردي
در ارزيابي ريسك اغلب بايد اطلاعات علمي ناكافي و يا اطلاعات كم تكيه نمود. در مواردي آگاهي‌هاي ناقص يا اصلاح شده براي پيش بيني دقيق نواقص تجهيزاتي كه جديدا طراحي شده‌اند مفيد نخواهد بود. ولي در مواردي مانند ارزيابي علمي اثر سموم مي‌توان مطالعات را بر روي حيوانات آزمايشگاهي انجام داد. با توجه به اثراتي كه مواد سمي بر روي حيوانات دارند نتايج را بر روي انسان تعميم مي‌دهند. بسياري از افراد كه درگير ارزيابي ريسك مي‌باشند در رويكرد محافظه كارانه از اطلاعات خطر اغراق آميز اجتناب نموده در حالي كه بعضي از افراد از تكنيك‌هاي مقايسه اي بر روي گزينه‌هاي مختلف استفاده مي‌كنند. پس اطلاعاتي كه اختلاف نسبي بين گزينه‌هاي آن وجود دارد به اندازه اطلاعات دقيق و مطلق اهميت ندارند.

در قسمت هاي آينده نمونه‌هايي از روش هاي ارزيابي ريسك را تشريح مي كنيم، منتظر باشيد.